Rekenen op 1S-niveau

Haal het beste uit je klas!

In het onderwijs besteden we veel tijd en aandacht aan zwakke rekenaars om hen bij de groep te houden. Ook sterke rekenaars bieden we extra verdieping en uitdaging. Als leerkracht ben je dan al snel tevreden met de gemiddelde rekenaar die de lesstof begrijpt en weinig extra aandacht nodig heeft. Maar wat als we juist die gemiddelde leerling meer aandacht geven?

In dit artikel neemt rekenspecialist Moniek de Haan je mee in rekenlessen op het 1S niveau. Wat betekent dit voor jouw rol als leerkracht? Welke do’s en dont’s zijn er?

Rekenprestaties van de klas verbeteren
‘Uit onderzoek blijkt dat veel scholen voor rekenen het 1F-niveau nastreven voor hun leerlingen. Niet iedereen beseft dat 1F slechts de ondergrens is, wat overeenkomt met het niveau van leerlingen in groep 6. Het is belangrijk dat leerlingen verder komen dan dit basisniveau, de meeste kinderen hebben namelijk veel meer potentie. Bij Cedin hanteren we 1S daarom als standaardniveau. Zet je daarop in, dan zul je zien dat de rekenprestaties van de hele klas omhoog gaan.’

Wat is 1S?

‘Dit rekenniveau stimuleert vooral het zelfstandig nadenken over rekenen. In plaats van alleen na te doen, gaan leerlingen met jou in gesprek over rekenen en laat je ze zelf rekenvraagstukken oplossen. Op dit niveau zijn de getallen moeilijker en is de context complexer. Leerlingen leren redeneren op een formeler en abstracter niveau. Zodra hun kennis goed is geautomatiseerd, ontstaat er ruimte om flexibel na te denken. Lesgeven op dit niveau kan je in elke groep en voor elke rekenaar toepassen.’

Lesgeven op 1S, zo doe je dat!

• Ken de rekenmodellen en herken 1S- en 1F-niveau.
• Weet wat wanneer aan bod komt en hoe automatiseren hierin past.
• Geef les op basis van analyse, durf de methode los te laten waar nodig.
• Geef veel en effectieve feedback, gebruik rijke rekenvragen en hogere orde denkvragen.
• Reageer goed op zowel goede als foute antwoorden om het leerproces te ondersteunen.

Hoge verwachtingen
‘Als je lesgeeft op 1S is het belangrijk om als leerkracht hoge verwachtingen van je leerlingen te hebben. Neem dus niet te snel genoegen met het feit dat een leerling iets niet kan. Soms hebben ze simpelweg meer tijd nodig om iets eigen te maken. Blijf ze uitdagen, er is altijd iets wat hij of zij wél goed kan. Een open houding ten opzichte van alle leerlingen en weten hoe je effectief kunt differentiëren helpt je daarbij.’

Tip: Geef duidelijke uitleg waarom een antwoord goed of fout is en wat de leerling kan verbeteren. Dit helpt leerlingen om te leren van hun fouten en zich te verbeteren.

De kracht van rijke rekenvragen
‘Als je alleen maar EDI-lessen geeft, leren leerlingen niet flexibel na te denken. Door ook rijke rekenvragen te stellen zet je leerlingen aan tot zelfstandig nadenken. Je geeft ze de ruimte om kennis te delen en fouten te maken. Vervolgens is het controleren van begrip heel belangrijk. Met jouw kennis over EDI en de rekenmodellen weet je wanneer je in de fase van begripsvorming zit. Lesgeven op 1S betekent dat je ook durft te pauzeren om vervolgens daarna verder te bouwen. Je beslist of je sneller door de stof gaat of het opnieuw herhaalt.’

Tip: Haal inspiratie uit het boekje: “De kracht van rijke rekenvragen”.

Loskomen van de methode
‘Een rekenmethode biedt structuur, maar is geschreven voor de gemiddelde leerling. Jij hebt elk jaar andere leerlingen in je klas met unieke behoeften. Vraag jezelf af: wat hebben mijn leerlingen op dit moment in deze klas nodig? Wat kan ik uit de methode gebruiken en waar moet ik zelf actie op ondernemen? Zorg dat je goed op de hoogte bent van leerinhouden en leermethoden. Als je goed weet welke doelen wanneer terugkomen weet je ook waar je met je leerlingen naartoe werkt. Zorg ervoor dat je jouw leerlingen goed in beeld hebt, zodat je op tijd kunt bijsturen en aan hun specifieke behoeften kunt voldoen.’

Tip: Stimuleer interactie tussen leerlingen tijdens de rekenles. Laat ze in een groepje nadenken over wat ze moeilijk vinden, bijvoorbeeld tijdens de verlengde instructie. Dit zorgt ervoor dat ze gezamenlijk leren en helpt leerlingen elkaar beter te begrijpen.