Zoeken
Zoeken
Home » Onderzoek naar dyscalculie

Onderzoek naar dyscalculie

Sommige kinderen gaat het rekenen makkelijk af, anderen hebben hier juist moeite mee. Dit kan zo hardnekkig zijn dat er sprake is van ernstige rekenproblemen, waardoor je als leerkracht of ouder vermoedt dat een kind dyscalculie heeft. Je kunt dan bij Cedin terecht voor een onderzoek. Daar zal niet alleen uit blijken of er sprake is van dyscalculie, maar het levert ook waardevolle adviezen op waarmee je het kind heel gericht stappen verder kunt helpen.

 

Over dyscalculie

Dyscalculie is een zeer ernstig rekenprobleem, zo ernstig dat we het een stoornis noemen. Dat betekent dat een kind hardnekkige problemen heeft met het leren rekenen en ook met het vlot en nauwkeurig oproepen en toepassen van reken- of wiskunde kennis, zoals rekenfeiten. Dit maakt een kind onzeker over zijn of haar kunnen en kan leiden tot een negatieve rekenbeleving. We horen vaak terug dat een diagnose dyscalculie vooral opluchting geeft bij de leerling: “ik ben niet dom, maar ik kan gewoon niet rekenen”.

 

Onderzoek

Als er een vermoeden is van dyscalculie voert een orthopedagoog van Cedin een breed onderzoek uit. Naast een uitgebreid rekenonderzoek bevat de diagnostiek doorgaans ook een intelligentiebepaling en onderzoek naar verklarende factoren, zoals geheugen, planning en concentratie. Daarnaast kijken we ook naar de rol van factoren in de omgeving van het kind: de groep, de leerkracht, de school en het gezin.

Het onderzoek levert altijd handelingsgerichte adviezen op. Met deze adviezen kun je als leerkracht of ouder het kind gericht ondersteunen bij het rekenen. Ook als er geen dyscalculie vastgesteld wordt, is er altijd advies op maat.

Dyscalculieverklaring

Als er sprake is van dyscalculie wordt er een verklaring opgesteld. Deze verklaring geeft (op dit moment) recht op extra tijd bij toetsen en indien van toepassing gebruik van bepaalde hulpmiddelen.

Wanneer kan een kind aangemeld worden voor een onderzoek?

Voorwaarden voor onderzoek
Een leerling kan aangemeld worden voor een dyscalculie-onderzoek als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

  1. De leerling zit in groep 6 en haalt op de laatste 3 reguliere toetsmomenten van CITO Rekenen of andere methode-onafhankelijke toets, V- (vijf min) of E scores. Bij vermoeden van dyscalculie in combinatie met  (hoog)begaafdheid wordt deze aanmeldvoorwaarde van 3xE niet altijd gehaald. In dat geval kan (telefonisch) contact met ons worden opgenomen voor overleg.
  2. De leerling is ernstig achter met rekenen in vergelijking met leeftijdgenoten en ook in vergelijking met de overige schoolse vaardigheden .
  3. Er heeft gedurende minimaal 6 maanden planmatige en gespecialiseerde rekenbegeleiding plaatsgevonden van minstens een uur in de week (ondersteuningsniveau 3), naast adequate basisdidactiek en efficiënte differentiatievorm in de groep.

Planmatige en gespecialiseerde begeleiding van school
Of er voldoende planmatige en gespecialiseerde begeleiding heeft plaatsgevonden, kan beoordeeld worden op basis van de volgende vragen:

  • Is de instructie en de oefening in de klas (ondersteuningsniveau 1 en 2) optimaal verlopen en wordt gebruik gemaakt van betekenisvolle rekencontext?
  • Is het rekenonderwijs in de groep afgestemd op de onderwijsbehoeften van deze leerling
  • is het handelingsniveau afgestemd op deze leerling?
  • Is er minimaal 6 maanden, minimaal 1 uur per week kwalitatief goede begeleiding/RT geboden naast 5 uur effectief rekenonderwijs?
  • Is deze hulp geboden door een rekendeskundige (RT/IB/AB, spoor 3-leerkracht of rekenspecialist)
  • Is de begeleiding/RT ingezet op basis van een nulmeting?
  • Zijn er concrete en toetsbare doelen geformuleerd?
  • Sloot de inhoud ook aan op de meest basale uitval?
  • Wordt de effectiviteit geëvalueerd? Uitgedrukt in beheersing doel-vaardigheden als in toetsscore.

Onderzoeksopzet

Cedin hanteert een handelingsgerichte onderzoeksopzet dat gebaseerd is op de meest recente wetenschappelijke inzichten, zoals beschreven in het Protocol Ernstige reken- & wiskundeproblemen en dyscalculie (Protocol ERWD, 2011, Van Groenestijn e.a.) en het Protocol Diagnostiek Dyscalculie voor Gedragsdeskundigen (van Luit e.a. 2020). Naast een uitgebreid rekenonderzoek bevat de diagnostiek doorgaans ook een intelligentiebepaling en onderzoek naar verklarende factoren, zoals geheugen, planning, concentratie maar ook omgevingsfactoren (school en thuis).

Contactpersoon:

Mirjam Oosterman

Adviseur / Orthopedagoog-Generalist - GZ-psycholoog

Goed om te weten

  • Met ingang van 1 januari 2025 wordt de aanvraag voor dyscalculie (net als dyslexie)  altijd door  school gedaan. Dat betekent dat ouders niet meer zelf het onderzoek kunnen aanvragen. In tegenstelling tot ernstige dyslexie wordt een onderzoek naar ernstige rekenproblemen en dyscalculie door de meeste gemeenten niet vergoed. De kosten worden bij school in rekening gebracht.
  • Meestal zijn twee dagdelen nodig voor het onderzoek. Als het mogelijk is wordt er daarnaast ook in de reken of wiskundeles geobserveerd.
  • Onderzoek vindt in plaats op de basisschool. Als dat niet mogelijk is dan vindt onderzoek plaats in een zorgpraktijk van Cedin.
  • Onderzoek kan worden uitgevoerd bij leerlingen in het (speciaal) basisonderwijs groep 6-8 en voortgezet onderwijs leerjaar 1-3.
  • Voorwaarde voor het aanmelden van een leerling in het voortgezet onderwijs, is dat de leerling in groep 8 van het basisonderwijs een rekenachterstand had van ongeveer 2 jaar.
  • In tegenstelling tot ernstige, enkelvoudige dyslexie wordt een onderzoek naar ernstige rekenproblemen en dyscalculie door de meeste gemeenten niet vergoed.

Een onderzoek aanvragen

Via onderstaand formulier kun je als school een leerling aanmelden voor een dyscalculie-onderzoek. Ouders en de leerling van 12 jaar of ouder wordt om toestemming gevraagd. 

Wat gebeurt er na je aanvraag?

Na aanmelding controleert de regiebehandelaar of het dossier compleet is en aan de voorwaarden voldoet. In dat geval ontvangt de school een offerte voor het onderzoek. Zodra deze bij ons goed ontvangen is, zal de orthopedagoog contact zoeken voor de planning van het onderzoek.