Als leerkracht of docent speel je een belangrijke rol in de ontwikkeling van je leerlingen. Soms merk je dat een leerling vastloopt, bijvoorbeeld in de sociale omgang, werkhouding of het leren. Cedin biedt dan leerlingenzorg. We gaan naast de leerkracht staan en onderzoeken samen wat jij nodig hebt om zélf deze leerling verder te helpen.

In dit artikel bespreken Mirjam Oosterman en Marlous Loohuis de waarde van leerlingenzorg bij Cedin. Mirjam (hier rechts op de foto) is GZ-psycholoog / orthopedagoog-generalist bij Cedin. Ze werkt in de leerlingenzorg, waar haar focus ligt op consultatieve leerkrachtbegeleiding en handelingsgerichte diagnostiek voor scholen, besturen of samenwerkingsverband in (speciaal) basisonderwijs en voortgezet (speciaal) onderwijs. Daarnaast versterkt ze als onderwijsadviseur het handelingsgericht werken in schoolteams, met extra aandacht voor het voeren van kind- en oudergesprekken.

Marlous (links) is GZ-psycholoog / orthopedagoog-generalist en cognitief gedragstherapeut bij Cedin. Als praktijkhouder van onze zorgpraktijk in Franeker is zij verantwoordelijk voor de beoordeling van alle binnenkomende aanvragen. Zij beoordeelt inhoudelijk of een aanvraag voor jeugdhulp is of voor leerlingenzorg. Daarnaast kunnen scholen bij haar terecht voor advies over aanmeldingen voor leerlingenzorg. Marlous is ook voorzitter van Commissie van Advies van het samenwerkingsverband Passend Onderwijs Friesland.

Binnen onze praktijken werken we met een werkproces dat is gebaseerd op handelingsgerichte diagnostiek. Vanaf het begin zijn Mirjam en Marlous betrokken geweest bij het integreren van deze werkwijze binnen Cedin. Zij verzorgen jaarlijks trainingen HGW en HGD voor onze collega’s.

Aandacht voor elke leerling

Mirjam: ‘Elke leerling is anders en heeft eigen mogelijkheden en uitdagingen. Denk aan leerlingen met concentratieproblemen, faalangst, moeite met rekenen of lezen, of gemotiveerde leerlingen die geen uitdaging meer zien. Sommige leerlingen hebben altijd hulp nodig.  Leerkrachten weten vaak hoe ze het beste kunnen helpen, maar soms ook niet. Het is soms ook lastig te zien wat wél goed gaat. In die gevallen schakelen scholen ons in.’

Erkenning en gezien worden

Marlous: ‘Het kan frustrerend zijn voor een leerkracht als hij of zij een leerling niet verder kan helpen. Daarom staan wij náást de leerkracht. We gebruiken een gestructureerde aanpak om tot de juiste aanbevelingen te komen. Erkenning is hierbij belangrijk. We snappen dat het lastig is. Wat werkt voor jou en wanneer lukt het wel? We onderzoeken wat werkt en wat niet, en focussen op sterke kanten en wat al goed gaat. Dat heeft een grotere kans van slagen dan negatief gedrag afleren.’

Mirjam: ‘We analyseren samen de situatie in de klas: hoe ontstaan problemen, hoe worden ze in stand gehouden, maar ook wat werkt goed? We stellen vragen om hypotheses te onderzoeken. Dit leidt tot praktische en haalbare aanbevelingen, waardoor de leerkracht weer verder kan en weet dat hij of zij op de juiste weg zit.’

Wat is haalbaar voor deze leerkracht op dit moment

Marlous: ‘Onze vervolgvraag is altijd: wat heb jij nodig om dit aan te pakken? Dit kan variëren van psycho-educatie, het tijdelijk uit de klas halen van de leerling tot het inschakelen van schoolmaatschappelijk werk. Soms heeft de leerkracht ondersteuning nodig in de vorm van een buddy. Wat de aanbeveling ook is, het is belangrijk dat de leerkracht zich hierdoor erkend en gesteund voelt en de aanbeveling haalbaar is.’

Mirjam: ‘Er zijn talloze oplossingen mogelijk. Leerlingenzorg gaat over het proces van vragen stellen en doorvragen, zodat de leerkracht verder kan. Je krijgt van ons niet zomaar een lijst aanbevelingen, maar een antwoord op de vraag: ‘Waar kun je mee beginnen en wat is de kern?’ We sluiten altijd aan bij wat een leerkracht al heeft gedaan. In de consultatieve leerkrachtbegeleiding kunnen we deze aanbevelingen heel concreet en op maat voor de leerkracht maken. Bij diagnostiek werkt dat iets anders. Dan spreken we de leerkracht niet zo uitgebreid. Dan stemmen we tijdens het adviesgesprek de aanbevelingen af, in samenspraak met ouders en leerkracht. Daarom geven wij de voorkeur aan het uitvoeren van zowel onderzoek en diagnostiek als consultatieve leerkrachtbegeleiding.’

Samen optrekken

Marlous: ‘Bij Cedin werken we in de driehoek kind-gezin-school. We onderzoeken samen met ouders, het kind en school wat er nodig is om een kind te helpen. Dit noemen wij systeemgericht werken. We kijken niet alleen naar de problemen van een kind, maar ook naar de gezinssituatie en alles daaromheen. Onze werkwijze sluit goed aan bij het handelingsgerichte werken van scholen, gebaseerd op dezelfde visie en uitgangspunten.’

Mirjam: ‘Leerlingenzorg draait om de leerlingen, hun leerkrachten en ouders en is de verantwoordelijkheid van scholen. Bij Cedin komt in de leerlingenzorg het werken in de driehoek goed tot zijn recht doordat we ouders betrekken. Bovendien heeft leerlingenzorg raakvlakken met alle onderdelen van Cedin, zoals onderwijsadvies, jeugdhulp en dyslexiezorg. Dat is de kracht van onze organisatie. Het is namelijk heel waardevol dat de orthopedagoog kan terugvallen op de aanwezige expertise en ervaring binnen Cedin, zowel in het onderwijs als in de jeugdhulp.’